Cwblhau’r Wisg: Dillad yn Hughesovka

Cwblhau’r Wisg: Dillad yn Hughesovka

English people and Ukrainians at a produce marketD381/4/34 - British and Ukrainian people at a produce market

Er yn ôl ym Mhrydain roedd ffasiwn yn cael ei reoli’n gyfan gwbl gan fuddiannau’r dosbarthiadau uwch, yn Hughesovka roedd y trigolion yn cael eu llywodraethu gan rym llawer mwy heriol. Creodd tywydd eithafol y paith amgylchedd lle, fel y disgrifiodd Annie Gwen Jones, nid oedd pobl yn ffugio ffasiwn.

I ddynion a menywod cyfoethog roedd ffasiwn yn y 19eg ganrif yn cael ei dominyddu gan siâp lluniaidd. Roedd menywod yn gwisgo gŵn gyda bodis o esgyrn a thimpan a dynion yn blaenoriaethu siwtiau a oedd yn portreadu llinellau cul a fframiau main. Yr awydd cyffredinol oedd ymddangos mor gain a siapus â phosibl.

D381/4/67 - Photographs of the area surrounding HughesovkaD381/4/67 - Photographs of the area surrounding Hughesovka
DX785/1/1-18 - Photographs of Calderwood family and friends in HughesovkaDX785/1/1-18 - Photographs of Calderwood family and friends in Hughesovka

Fodd bynnag, roedd y duedd hon yn gwbl anghydnaws â hinsawdd eithafol Rwsia. Roedd y gaeafau yn gofyn am sawl haen drom drwchus ac roedd yr hafau mor boeth y gallai corsed esgyrn tynn fod yn berygl diogelwch. Er bod trigolion yn ceisio cadw i fyny â’r tueddiadau o fewn muriau eu cartrefi a oedd yn rheoli’r hinsawdd, pan fyddai rhywun yn penderfynu mentro y tu allan daeth yn stori wahanol iawn.

Roedd gan y gymuned Brydeinig wneuthurwyr dillad a theilwriaid yn dod i aros gyda nhw, gan dalu am eu dillad i gael eu gwneud gyda ffabrigau a sidan o dramor. Roedd y gymuned leol yn gwneud eu dillad â llaw, gan ddefnyddio ffibrau llin o blanhigion llin wedi’u gwehyddu yn ddeunydd lliain cryf, sef y math hynaf o ffabrig yn hanes y ddynoliaeth! Yn y gaeaf roedd dublyonkas (ffwr trwchus a chotiau croen defaid), valenkis ac Ushankas/papakhas/budenovkas yn wisg unffurf i bawb. Mae Annie Gwen Jones yn cofio sut roedden nhw’n defnyddio “siôl o wallt camelod” i orchuddio eu hwynebau a sut roedd esgidiau â leinin ffwr “dros yr esgidiau rwber hyn â leinin ffwr yn cwblhau ein gwisg”.

Riding a camelD381/4/95 - Riding a camel

© Archifau Morgannwg 2026 - Gwefan wedi'i gynllunio gan Tȋm y We Cyngor Caerdydd

Polisi CwcisPolisi PreifatrwyddDatganiad hygyrchedd