Iechyd, Diogelwch ac Epidemigau

Datblygodd Hughesovka ofal meddygol cymharol gryf, ond mewn tref a oedd yn tyfu’n gyflym roedd tai gorlawn a glanweithdra amherffaith yn gwneud afiechyd yn anodd ei osgoi. Roedd colera a theiffws yn codi dro ar ôl tro, ochr yn ochr â thwymyn ysgarlad, y frech goch, y ffliw a’r frech wen. Daeth epidemigau mawr ym 1886, 1892, 1902, 1908 a 1910. Cyrhaeddodd dŵr yfed mewn pibellau ac wedi’i lanhau ardaloedd preswyl mor hwyr â 1915; erbyn hynny roedd llawer o deuluoedd Prydeinig wedi dechrau treulio tymhorau epidemig yn ôl ym Mhrydain, gan ddychwelyd pan leddfu’r perygl.

Roedd damweiniau diwydiannol yn gyffredin mewn rhanbarth pyllau dwfn a pheiriannau trwm. Hyd at 1896 byddai tua thraean o weithlu’r cwmni yn ôl y sôn yn dioddef damweiniau gwaith bob blwyddyn. Roedd yr oriau yn hir; roedd gorflinder yn ffactor risg cyson. Mae llythyrau yn sôn am ddynion yn gadael y gwaith dim ond i gysgu cyn shifft arall. Gwellodd mesurau diogelwch a darpariaeth feddygol dros amser, ond parhaodd y risgiau sylfaenol sy’n gysylltiedig â’r diwydiant mwyngloddio.